1952 – 1974 SALAMİS KAZILARI ve KIBRIS’IN ÇALIŞKAN KADINLARI

0
608

Salamis’in yıkıntıları arasında,
artık bir ıssızlığı yaşayan şu kırık yollu yontu, zamanların aşındırdığı mermer yüz, bakılmak için değil, okunmak içindir.
Zamanı okumak !
(Fikret Demirağ)
salamisin-kadinlari1Salamis Antik şehri, Kıbrıs şehir krallıkları arasında, apayrı bir yere sahip.
Tarih sürecinde, M.Ö 11.yy ve M.S 9. yy. arasında tam 21 yüzyıl iskan gören Salamis, asırlar boyunca Adamızın başkentliğini de yaptı. Salamis, hiç tartışmasız, Kıbrıs’ın en zengin, şehridir.
Güçlü kralların ihtişamlı şehri Salamis’in, görkemli geçmişinin, sessiz tanığı olan taşlarının bir dili olsa da konuşsa. Neler anlatırdı kimbilir?
Çok büyük bir bölümü, halen toprak altında olan Salamis’in, arkeolojik anlamda da mucizeler yaratan gizemli yönleri var..
SALAMİS KAZILARI VE KIBRISLI KADINLAR

Tarihi şehrin, kazı geçmişi 1800’lü yılların başına kadar dayanıyor. Değişik dönemlerdeki, farklı kazı ekipleri tarafından yürütülen Salamis kazı çalışmaları heyecan vericidir. 1952 senesinden, 1974’e kadar olan dönemde, Vassos Karageorghis’in, başkanlığında yürütülen kazılar, yaklaşık 22 yıl sürer. Adanın ikiye bölünmesiyle, 1974’te yarım kalır. Özellikle, 1952 senesinin Eylül ayında, 23 yaşında, genç bir arkeolog olan Vassos Karageorghis’in, 8000 pound’luk bir bütçe ile yürüttüğü kazılar, tarihi şehrin geçmişinin aydınlanmasında çok önemli bir yer tutar. Kazı çalışmalarda, özellikle Kıbrıslı köylü kadın işçiler, ortaya koydukları emekle, arkeolojik kazıların iş yükünü üstleniş.
salamisin-kadinlari2Kadın işçilerin çok oluşu, erkeklere göre daha az bir ücret karşılığında ve fedakarca çalışmalarından kaynaklanıyordu. Bu zor ve yorucu çalışmalar neticesinde önemli arkeolojik keşifler yapılır. Kıbrıs’ın yakıcı yaz sıcağı ve ağır iş koşulları, Kıbrıs’ın kadın, erkek cefakar insanının çabası ile başarı hikayelerine dönüşür.
Arkeolojik Kazılar neticesinde, Gymnasium, hamamlar, tiyatro ve kutsal nekropolis alanları gün yüzüne çıkartılır.
GÖRKEMLİ TARİHİN SESSİZ
TANIĞI SALAMİS
Salamis’te tarihin sessiz tanığı olarak duran taşların arasında dolaşırken, geçmişin ayak seslerini hissedebilirsiniz. Şehir, çağlar boyunca yaşamış olduğu gel gitlerde, büyük hikayeleler biriktirir.
En parlak dönemini Roma Döneminde yaşayan, Salamis şehrinin ziyaret açık bölümleri, ziyaretçilerine ışıltılı geçmişin yansımasını, hüzünle anlatıyor.
salamisin-kadinlari3Salamis’in görülebilecek yerleri; şehir merkezini çevreleyen sur yapıları, spor alanı olarak kullanılan Gymnasium, alttan ısıtma sistemine sahip, mimari bir harika olan hamamlar, Austus döneminde inşa edilen 15 bin kişilik oturma kapasitesine sahip tiyatro, tiyatronun güneyinde yer alan Roma Villası, Bizans su sarnıcı, eşsiz güzellikteki mozaik motiflerine sahip MS 4. yy’da inşa edilen Kampanapetra Bazilikası, Kıbrıs’ın bilinen en büyük bazilikası, Psikopos Epiphanius’a adanmış Aziz Epiphanius Bazilikası, Şehrin su ihtiyacını karşılayan Su deposu-vouta, çepeçevre dükkanlardan oluşan Pazar yeri-Agora ve Agoranın güney ucunda yer alan Salamis’in ana tapınağı Zeus Tapınağı. Aziz Barnabas Manastırı ve Enkomi yerleşim yerine kadar uzanan bölgeyse büyük ölçüde, Nekropol (mezarlık alanı) olarak kullanılmaktaydı.
ŞEHRİN YÜZDE 90’DAN FAZLASI HALA TOPRAK ALTINDA
salamisin-kadinlari5Antik Salamis kentinde, 1800’lü yılların sonundan, günümüze çeşitli kazı ve araştırma çalışmaları yürütülmüştür. Yürütülen kazı çalışmaları neticesinde, şehrin yaklaşık yüzde 10’luk bir bölümü açığa çıkarılmıştır. Bir başka deyişle, Salamis’in yüzde 90’ı hala toprak altında, günyüzü özlemi çekiyor.
Ankara Üniversitesi kazı heyeti yürüttüğü blimsel çalışma ışığında, Salamis’i, Akdenizin en büyük liman ve ticaret kenti olarak niteler. Bir başka deyişle, Türkiye’deki Efes Şehri’nden daha büyüktür.
Araştırmacılarca, Salamis’in tamamı ile gün yüzüne çıkarılmasının, yaklaşık 100 yıl alacağı düşünülüyor. Şehir yaklaşık olarak, 8 kilometrelik bir alana yayılmıştır. Düşünsenize, şehrin tamamı ancak 3-4 kuşak sonra görülebilecek… Ne büyük bir gizem.
SALAMİS şehrinin sadece yüzde 10’u bile böylesine büyük bir zenginlik sunuyorsa, varın siz geriye kalan yüzde 90’lık kısmını hayal ediniz! Geçmiş zaman olur ki, hayalî, cihana değer !

hasankarlitas

CEVAP VER

thirteen + 18 =